1. حتما براي شما هم پيش آمده که دچار سرماخوردگي يا حساسيت شده‌ايد و بعد از مراجعه به پزشک در بين داروها يک آمپول دگزامتازون هم برايتان تجويز کرده است. داروي دگزامتازون يکي از پرمصرف‌ترين داروهاي کشور است، اما اطلاعات شما درباره اين دارو چقدر است و درباره موارد مصرف و عوارض جانبي آن چه مي‌دانيد؟
    دگزامتازون
    دگزامتازون در يک نگاه
    به گزارش سلامت نيوز، مريم بهاري ساروي، پزشک داروساز در ضميمه سيب روزنامه جام جم نوشت: در دگزامتازون دارويي از دسته کورتيکواستروئيدها است و در بازار دارويي ايران به شکل قرص، آمپول و قطره عرضه مي‌شود. کورتيکواستروئيدهايي مثل دگزامتازون، پردينوزولون و بتامتازون داروهايي هستند که مثل هورمون‌هاي غده فوق کليه عمل مي‌کنند. دگزامتازون و به طور کلي خانواده کورتيکواستروئيدها براي درمان بيماري‌هاي مختلفي تجويز مي‌شوند که التهاب (تورم، قرمزي، درد)، بيماري‌هاي پوستي، بيماري‌هاي خوني، بيماري‌هاي چشمي، بيماري‌هاي تيروئيد، آلرژي و آسم، بيماري‌هاي خود ايمني مثل لوپوس و پمفيگوس، بيماري‌هاي غده فوق کليوي، شوک آنافيلاکتيک (شوک ناشي از حساسيت)، روماتيسم مفصلي و بعضي از انواع سرطان‌ها از آن جمله است.
    موارد سومصرف
    در سال‌هاي اخير مصرف دگزامتازون به طور بي‌رويه در ايران افزايش داشته است. براساس آمارهاي ارائه شده در سال گذشته دگزامتازون درصدر داروهـــاي تجــــويز شده در کشور قرار داشته است. شايد دليل پرطرفدار بودن اين دارو اين باشد که در سال‌هاي گذشته، دگزامتازون به يکي از انواع داروهاي دوپينگ رايج در باشگاه‌هاي بدنسازي تبديل شده است و باعث افزايش وزن کاذب مي‌شود، هر چند اين افزايش وزن ايجاد شده حاصل از تجمع آب و مايعات در بدن است و هيچ تاثيري در افزايش حجم عضلات و توان ورزشکار ندارد و حتي مصرف منظم آن به کاهش توده عضلاني شخص منجر مي‌شود. از ديگر موارد سوءمصرف داروي دگزامتازون مي‌توان به استفاده از آن براي رفع علائم سرماخوردگي و حساسيت‌هاي ساده و کاهش دردهاي عضلاني اشاره کرد که تاثيري موقت در درمان آنها دارد. توصيه مي‌شود براي رفع علائم سرماخوردگي از دگزامتازون استفاده نکنيد، چراکه اين دارو با تضعيف سيستم ايمني بدن زمينه را براي تشديد بيماري‌هاي عفوني فراهم کرده و طول مدت بيماري را افزايش مي‌دهد.
    عوارض جانبي
    دگزامتازون هم مثل هر داروي ديگري اثرات و عوارض جانبي خود را دارد و اين عوارض جدي است. بايد دگزامتازون را قاتل استخوان‌ها دانست، چرا که بزرگ‌ترين عارضه آن پيشگيري از رسوب کلسيم در استخوان و ايجاد پوکي استخوان است.
    همچنين دگزامتازون روي سيستم گوارشي تاثير مي‌گذارد و باعث بروز مشکلاتي از قبيل نفخ، زخم‌هاي مري و معده مي‌شود. افزايش فشار چشم، آب مرواريد و گلوکوم (آب سياه) از عوارض ديگر مصرف زياد اين داروست. مصرف بالاي اين دارو با تاثير بر سيستم قلبي ـ عروقي، به افزايش قند خون منجر مي‌شود و در نتايج آزمايشي اختلال ايجاد مي‌کند.
    توجه داشته باشيد که اين دارو و هم‌خانواده‌هاي آن باعث چاقي، اختلالات قاعدگي و پرمويي در خانم‌ها هم مي‌شود. بهتر است در صورت مشاهده مشکلاتي مثل تورم در صورت و قوزک پا و همچنين مدفوع سياه، قيري رنگ و عفوني که بيش از چند روز طول مي‌کشد، پزشکتان را در جريان قرار دهيد.
    موارد منع مصرف
    در صورتي که مبتلا به بيماري‌هايي مثل بيماري‌هاي زمينه‌اي مثل آبله مرغان، سرخک، بيماري‌هاي قارچي، صرع، ديابت،سل،عفونت‌هاي چشمي، اختلالات تيروئيدي، بيماري‌هاي کبدي، بيماري‌هاي کليوي، فشار داخل چشم، بيماري‌هاي قلبي و فشارخون بالا،بيماري‌هاي گوارشي مثل زخم معده و اثني‌عشر هستيد، حتما پزشکتان را در جريان قرار دهيد تا در تجويز اين دارو تجديدنظر کند. توجه داشته باشيد در صورت داشتن برنامه يا تصميم براي عمل جراحي و حتي جراحي‌هاي دندانپزشکي هم لازم است به پزشک اطلاع دهيد. در دوران بارداري و شيردهي با توجه به عبور اين دارو از جفت و ترشح آن در شير، مصرف دگزامتازون بايد با نظر پزشک باشد.
    اختلال دارويي با داروهاي ديگر
    اگر داروهاي رقيق‌کننده‌ خون مثل آسپرين و وارفارين، داروهاي قلبي مثل ديگوگسين، قرص‌هاي ضدبارداري، ريفامپين، داروهاي ضدتشنج مثل فنوباربيتال و فني‌تويين مصرف مي‌کنيد، نبايد از دگزامتازون استفاده کنيد.
    مصرف دگزامتازون و رژيم غذايي مناسب
    اگر پزشک برايتان دگزامتازون تجويز کرده است بايد تغييراتي در رژيم غذايي ايجاد کنيد. همزمان با مصرف داروي دگزامتازون لازم است مصرف نمک را کم کنيد.
    در عين حال توصيه مي‌شود مصرف شير و مواد غذايي حاوي پروتئين را افزايش دهيد. از آنجا که اين دارو باعث بروز ناراحتي‌هاي معده مي‌شود، بهتر است بعد از غذا يا همراه با شير مصرف شود.