کاربرد های اوزون تراپی (اوزون درمانی) در دندان پزشکی

التهاب لثه (پریودنتیت)، یک بیماری التهابی مخرب بافت‌های پشتیبان دندان است

به علت میکروارگانیسم‌ها یا گروهی از میکروارگانیسم‌های خاص ایجاد شده و باعث تخریب پیش‌ رونده‌ی الیاف لثه و استخوان آلوئولار، همراه با تشکیل پاکت لثه‌ای، عقب‌نشینی لثه‌ای یا هر دو می‌شود.

باکتری‌ها، علت اصلی بیماری لثه هستند و تخمین زده شده است که در دهان یک فرد بالغ، بیش از ۵۰۰ گونه باکتریایی مختلف قادر به تشکیل کلونی هستند.

ضایعات حفره دهانی، تأثیر زیادی بر کیفیت زندگی فرد مبتلا به بیماری‌های پیشرفته دارد.

پیشنهاد شده است که التهاب لثه دارای نقش علت شناختی یا تعدیل‌گری در بیمار قلبی-عروقی، مغز و اعصاب، دیابت، بیماری تنفسی و پیامدهای نامناسب در حاملگی بوده و چندین مکانیسم برای تشریح یا حمایت از این تئوری‌ها پیشنهاد شده است.

حفره دهانی همانند اکو سسیستمی به نظر می‌رسد که دارای تعادل پویایی بین ورود میکروارگانیسم‌ها، تشکیل کلونی و دفاع میزبان با هدف حذف آن‌ها باشد:

برای ممانعت از حذف، باکتری‌ها نیاز دارند تا سطوح سخت دندان یا بافت اپی‌تلیال بچسبند.

تشکیل و گسترش بیوفیلم‌های دهانی و انتخاب درونی میکروارگانیسم‌های خاص، با اکثر بیماری‌های معمول دهانی همانند پوسیدگی دندان، بیماری لثه و پری- ایمپلنتایتیس مرتبط است.

ماهیت تساعی مشارکتی در جوامع میکروبی، مزایایی را برای باکتری‌های شرکن کننده ایجاد می‌کند.

این مزایا شامل محدوده وسیع‌تر زیستگاه برای رشد، مقاومت بیشتر در برابر عوامل ضدمیکروبی و سیستم دفاعی میزبان، و افزایش قابلیت تولید بیماری هستند.

بیماریزایی بیوفیلم دندان در حفره دهانی توسط دو ویژگی آن تشدید می‌شود:

افزایش مقاومت آنتی‌بیوتیکی و ناتوانی تجمع درجهت فاگوسیتوز توسط سلول‌های التهابی میزبان.

حذف فیزیکی بیوفیلم و استفاده از ضدعفونی‌کننده‌ها یا آنتی‌بیوتیک‌های مختلف، روش‌های مرسوم برای درمان لثه هستند.

درجهت تحقیقات با هدف شناسایی روش‌های جایگزین استفاده از آنتی‌بیوتیک (مقاومت بیوفیلم)، پیدایش اوزون درمانی به نظر می‌رسد دارای آینده نویدبخشی باشد.

تاریخچه

در سال ۱۹۸۹،کریستیان فریدریش شونباین، برای اولین بار متوجه پیدایش گازی با رایحه الکتریسیته شد.

براساس زبان یونانی، او این گاز را اوزون نامید و آن را طی مقاله‌ای تحت عنوان “بوی الکترودهای مثبت طی الکترولیز آب” در انجمن علوم طبیعی باسل معرفی کرد. اکسیژن/اوزون درمانی دارای سابقه طولانی در تحقیقات و کاربردهای بالینی توسط انسان است.

اولین کاربرد بالینی مربوط به سال ۱۸۷۰، زمانی بود که دکتر لندر خون را در لوله‌های آزمایش جداسازی کرد.

این کاربردهای بالینی در اروپا و آمریکا گسترش یافت. در سال ۱۹۲۹، بیش از ۱۱۴ بیماری برای درمان با اکسیژن/اوزون درمانی فهرست شدند.

جالب اینکه، دندانپزشکی آلمانی به نام دکتر E.A فیش، بطور منظم از اوزون در زوریخ (سوئیس) استفاده کرده و مقالات متعددی دراین زمینه چاپ کرده است.

اوزون درمانی: شیمی و تجهیزات

اوزون (O3) مولکولی سه اتمی است که از سه اتم اکسیژن تشکیل شده است.

وزن مولکولی آن ۹۸/۴۷ g/mol بوده و از نظر ترمودینامیکی، ترکیبی بسیار ناپایدار است که براساس شرایط سیستم نظیر دما و فشار، به اکسیژن خالص با نیمه عمری کوتاه تجزیه می‌شود.

اوزون نسبت به اکسیژن، ۶/۱ برابر چگال‌تر و ۱۰ برابر در آب بیشتر محلول است (۰/۴۹ mL در ۱۰۰ mL آب در دمای صفر درجه).

اگرچه اوزون مولکولی رادیکال نیست، ولی سومین اکسیدکننده‌ی قوی (E_ 5 12.076 V) پس از فلورین و پرسولفات است.

اوزون گازی ناپایدار است که قابل ذخیره نبوده و چون نیمه عمر آن در دمای ۲۰ درجه، ۴۰ دقیقه است، فوراً باید مورداستفاده قرار گیرد.

اوزون بطور طبیعی توسط تجزیه نوری مولکول اکسیژن به اتم‌های اکسیژن فعال تولید شده که سپس با مولکول‌های اکسیژن دیگر واکنش می‌دهد.

این آنیون‌های رادیکالی موقت، با سرعت پروتونه شده و تری اکسید هیدروژن (HO3) تولید می‌شود که به یک اکسیدان قوی‌تر یعنی رادیکال هیدروکسیل (OH) تجزیه خواهد شد.

اوزون فرم مهمی از اکسیژن است و بطور طبیعی درنتیجه‌ی انرژی فرابنفش یا نوری تولید می‌شود که باعث بازترکیب موقت اتم اکسیژن به گروه‌های سه تایی می‌شود.

در موارد بالینی یک تولیدکننده اکسیژن/اوزون، تابش نور را از طریق میدان شارژ الکتریکی شبیه سازی می‌کند.

گاز اوزون دارای قابلیت اکسیدانی بالایی است که ۵/۱ برابر بیشتر از کلراید در هنگام استفاده از آن به عنوان عامل ضدمیکروبی برعلیه باکتری‌ها، ویروس‌ها و قارچ‌هاست. این گاز همچنین می‌تواند تا گردش خون و واکنش ایمنی بدن را تحریک کند.

چنین ویژگی‌هایی منجر به کاربرد آن در پزشکی و دندان پزشکی شده است برای درمان بیش از ۲۶۰ بیماری مختلف درنظر گرفته شده است.

کاربردها

کاربرد بالقوه اوزون درمانی در بدن انسان و حوزه‌های زیستی در جدول ۱ لیست شده است.

اثر ضدمیکروبی اوزون از همه بیشتر مطالعه شده است. اوزون/اکسیژن درمانی در دندانپزشکی شامل چندین دستورالعمل برای مواجهه با عفونت دندانی است.

سه فرم اصلی مورداستفاده برای بافت دهان- ۱) آب اوزون‌دار، ۲)روغن زیتون اوزون‌دار و ۳) گاز اکسیژن/اوزون است. آب و ور.غن زیتون اوزون‌دار دارای قابلیت نگهداری و سپس آزادسازی اوزون/اکسیژن است که سیستم انتقالی ایده‌آلی است.

این کاربردها به تنهایی یا در ترکیب با موارد دیگر برای درمان بیماری دندان استفاده می‌شود. کاربردهای متفاوت بالینی اوزون درمانی در مبارزه با بیماری دندان و شرایط درمان آن‌ها در جدول ۲ لیست شده است. اوزون درمانی همچنین دارای محدودیت‌های خاصی است که در جدول ۳ آمده است.

جدول ۱

کاربردهای بالقوه اوزون درمانی    

  • Table 1: Potential applications of ozone therapy

Antimicrobial (bactericidal viricidal, and fungicidal

Damage to cytoplasmic membrane

oxidation of intracellular contents

specific to microbial cell

Effective in antibiotic resistive strain

Immuno-stimulating

Activates Cellular and humoral immune system

Proliferation of immunocomplement cells

synthesis of immunoglobullin’s

enchance phagocytosis activity

Antimicrobial (bactericidal viricidal, and fungicidal

Damage to cytoplasmic membrane

oxidation of intracellular contents

specific to microbial cell

Effective in antibiotic resistive strain

Immuno-stimulating

Activates Cellular and humoral immune system

Proliferation of immunocomplement cells

synthesis of immunoglobullin’s

 Enchance phagocytosis activity

Activation of biological antioxidants

Analgesic

Anti hypoxic and detoxicating

Activation of aerobic (Krebs cycle, glycolysis, oxifation of fatt acids)

Bio energetic and biosynthetic

Activates protein synthesis

Enchanced cell metabolism (Ribosome, mitochondria)

Biologically active substances

Synthesis of interleukins, leukotrenes and prostaglandins

Synthesis of immunoglobulin’s

جدول ۲

شرایط درمان دندانی اوزون درمانی

Table 2: Dental treatment modalities of ozone therapy

Biofilm purging (Elimination of bacterial pathogens)

Periodontal pocket disinfection and osseous disinfection and osseous disinfection

Prevention of dental caries

Endodontic treatment

Tooth extraction

Tooth sensitivity

Tempromandibular joint treatment

Glum recession (exposed root surfaces)

Pain control

Infection control

Accelerated healing

Tissue regeneration

Controlling halitosis (Bad breath)

Remineralization of tooth surface

Teeth whitening (bleaching)

جدول ۳

Table 3: Contraindications of ozone therapy

Pregnancy

Autoimmune disorders

Hyperthyroidism

Anemia

Myasthenia

Alcohol intoxication

CVD, myocardial infarction

Hemorrhage

Ozone allergy

نتیجه‌گیری

برخلاف روش‌های مرسوم پزشکی نظیر آنتی‌بیوتیک‌ها و ضدعفونی کننده‌ها، اوزون درمانی کاملا اقتصادی است و هزینه‌های درمان را بسیار کاهش می‌دهد.

علم دندانپزشکی با معرفی علوم نوین تغییرات بسیاری کرده است.

اوزون درمانی از بسیاری روش‌های مرسوم کنونی مفیدتر است به علت حداقل تهاجمی بودن آن است. شرح مکانیسم‌های مولکولی اوزون دارای سود بیشتری در دندانپزشکی است.

بیماران تحت درمان با اوزون درمانی، به علت کاهش انواع فعالیت سنگین، مدت زمان کمتری را تحت درمان سپری می‌کنند.

این درمان بدون درد بوده و حداقل عوارض جانبی را داراست.

البته نباید محدودیت‌های این روش را فراموش کرد. تحقیقات بیشتری برای تنظیم روش‌ها و موارد استفاده از اوزون درمانی موردنیاز است.

References

۱٫Saini R, Saini S, Sharma S. Periodontal disease linked to cardiovascular disease. J Cardiovasc Dis Res 2010;1:161-2.  Back to cited text no. 1
۲٫Saini R, Marawar PP, Shete S, Saini S. Periodontitis a true infection. J Global Infect Dis 2009;1:149-51.  Back to cited text no. 2
۳٫Saini R, Marawar PP, Shete S, Saini S, Mani A. Dental expression and role in palliative treatment. Indian J Palliat Care 2009;15:26-9.  Back to cited text no. 3
۴٫Saini R, Saini S, Sharma S. Periodontitis: A risk factor to respiratory diseases. Lung India 2010;27:189.  Back to cited text no. 4
۵٫Bortolaia C, Sbordone L. Biofilms of the oral cavity. Formation, development and involvement in the onset of diseases related to bacterial plaque increase. Minerva Stomatol 2002;51:187-92.  Back to cited text no. 5
    
۶٫Marsh PD. Dental plaque: Biological significance of a biofilm and community life-style. J Clin Periodontol 2005;32:7-15.  Back to cited text no. 6
    
۷٫Thomas JG, Nakaishi LA. Managing the complexity of a dynamic biofilm. J Am Dent Assoc 2006;137:10-5.  Back to cited text no. 7
    
۸٫Walker CB. The acquisition of antibiotic resistance in the periodontal micro flora. Periodontol 2000 1996;10:79-88.  Back to cited text no. 8
    
۹٫Feres M, Haffajee AD, Allard K, Som S, Goodson JM, Socransky SS. Antibiotic resistance of sub gingival species during and after antibiotic therapy. J Clin Periodontol 2002;29:724-35.  Back to cited text no. 9
    
۱۰٫Stübinger S, Sader R, Filippi A. The use of ozone in dentistry and maxillofacial surgery: A review. Quintessence Int 2006;37:353-9.  Back to cited text no. 10
    
۱۱٫Burns DT. Early problems in the analysis and the determination of ozone. Fresenius J Anal Chem 1997;357:178-83.  Back to cited text no. 11
    
۱۲٫Bocci VA. Scientific and Medical Aspects of Ozone Therapy: State of the Art. Arch Med Res 2006;37;425-35.  Back to cited text no. 12
    
۱۳٫Nogales CG, Ferrari PH, Kantorovich EO, Lage-Marques JL. Ozone therapy in medicine and dentistry. J Contemp Dent Pract 2008;9:75-84.  Back to cited text no. 13

ازن تراپی

ازن تراپی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *